"Cień" Łukasza Skąpskiego, czyli 30 metrów w ciemności - Kraków

"Cień" to projekt artystyczny, który równa w "prawach odbiorców sztuki" osoby widzące i niewidzące. Tym, którzy widzą, umożliwia doświadczenie zupełnego mroku, poruszania się w nim niesamodzielnie, bycia zdanym na łaskę innych.

Osoby ze zdrowym wzrokiem rzadko poruszają się w kompletnych ciemnościach. Zawsze znajdzie się jakieś światło - zapałka czy ekran telefonu komórkowego. W krakowskim muzeum mogą spróbować samodzielnie przejść 30 metrów w zupełnej ciemności.

"Problemy, z którymi borykają się w Polsce ludzie niewidzący, bardzo wolno docierają do świadomości społeczeństwa - mówi autor "Cienia" Łukasz Skąpski. - Dlatego będę szczęśliwy, jeśli praca ta w jakimś stopniu pomoże osobom zdrowym zrozumieć, w jakiej sytuacji na co dzień znajdują się niewidomi, mając w ograniczonym stopniu, albo wcale, dostęp do wielu dziedzin życia publicznego i kulturalnego."

Skąpski chciał uniknąć "dotykania rzeźb" - najpopularniejszej metody udostępniania sztuki osobom z upośledzonym wzrokiem. Chciał znaleźć taką formę wystawy, by widz użył innych zmysłów niż wzrok.

Na wystawie w Galerii Sztuki Polskiej XX wieku panuje całkowita ciemność. Nic nie widać. Na wchodzącego przez świetlną śluzę gościa czeka niewidomy przewodnik. Prowadzi go w mroku do korytarza. Tam udziela niezbędnych wskazówek, jak poruszać się dalej, już samodzielnie. Korytarz jest wąski (ma 90 cm szerokości) i wchodząc do środka trzeba wspiąć się na stopień. Potem iść, przesuwając jedną ręką po ścianie, a drugą mając wyciągniętą do przodu, by zabezpieczać się przed wpadnięciem na niespodziewaną przeszkodę. W pewnym momencie jedna ze ścian zaczyna w sposób niewytłumaczalny przyciągać do siebie. To dziwne uczucie stopniowo przemija w miarę zbliżania się do końca.

Projekt "Cień" mieści się w nurcie sztuki społecznej. Ma na celu (i umożliwia) zamianę ról w mikrospołeczności osób zwiedzających wystawę. Osoby ociemniałe, które zwykle są w sytuacji gorszej niż osoby widzące, tym razem mogą stać się przewodnikami po wystawie.

Kurator: Dominik Kuryłek.