Pokaz obrazu "Kazanie św. Jana Chrzciciela" Pietera Brueghla Młodszego - Kraków

W krakowskim muzeum znów można oglądać obraz "Kazanie św. Jana Chrzciciela" Pietera Brueghla Młodszego. Poddane żmudnej konserwacji dzieło niderlandzkiego mistrza jest obecnie prezentowane na specjalnej wystawie.

Niewielka polana w lesie. Tłum słucha kazania. Ale gdzie jest ten, który je głosi - św. Jan Chrzciciel? Niełatwo go znaleźć. Stoi daleko, w głębi, pośród dziesiątków słuchaczy, w brązowym ubiorze. Jeszcze trudniej dostrzec Chrystusa odzianego w błękitną szatę, na którego prorok wskazuje ręką.

Temat, zaczerpnięty z Ewangelii św. Łukasza (3:1-7), posłużył do przedstawienia - pod pozorem sceny biblijnej - wydarzeń współczesnych. To nawiązanie do potajemnych zgromadzeń religijnych z udziałem wędrownych protestanckich kaznodziejów, które odbywały się na leśnych polanach lub w innych ustronnych miejscach poza miastem w rządzonych przez katolickich Habsburgów Niderlandach.

Wśród słuchaczy na obrazie widoczni są też cudzoziemcy, pośród których wyróżnia się szlachcic w czarnym hiszpańskim stroju, któremu Cygan wróży z ręki. To zapewne przedstawiciel katolickiej Hiszpanii, postać uosabiająca niechęć do zreformowanej religii.

Pieter Breughel Młodszy zwany również Piekielnym (1564/1565-1637/1638), najstarszy syn Pietera Breugla Starszego (1520/1525-1569), znany jest przede wszystkim jako kopista i imitator dzieł swojego sławnego ojca, jednego z największych artystów niderlandzkich. Namalowane przez Pietera Bruegla Starszego w 1566 roku "Kazanie św. Jana Chrzciciela", przechowywane w Szépmüvészeti Múzeum w Budapeszcie, było wielokrotnie naśladowane. Kopia z początku XVII wieku pokazywana w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka jest w całości dziełem syna - Pietera Brueghla Młodszego - i została zakupiona w 1963 roku przez Muzeum Narodowe w Krakowie.

W 2009 roku obraz trafił na dwa lata do Pracowni Konserwacji Malarstwa w Muzeum Książąt Czartoryskich, gdzie był pieczołowicie odrestaurowywany. Konserwacji towarzyszyły naukowe badania i analizy technologiczne wykonane przez muzealne laboratorium LANBOZ oraz Międzywydziałowy Instytut Chemii Analitycznej Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

Podobne do zastosowanych w "Kazaniu" założenia estetyczne oraz ideowe cechują obraz Pietera Bruegla Starszego "Droga na Kalwarię", który stanowi malarską kanwę dla filmu "Młyn i krzyż" Lecha Majewskiego. Ten reżyser i artysta w swej twórczości chętnie odwołuje się do dzieł niderlandzkiego malarza. Można się o tym przekonać na trwającej właśnie w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego w Krakowie wystawie "Lech Majewski - Retrospektywa. Wideoart / Rzeźba / Fotografia".