Andrzej Wajda. Etnograficzny remanent - Toruń

Wystawa pochodzi z Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie, scenariusz Bogdana Pilichowska i Andrzej Wajda, koncepcja plastyczna Masakazu Miyanaga.
Eksponaty prezentowane na wystawie pochodzą ze zbiorów Archiwum Andrzeja Wajdy i Muzeum Etnograficznego w Krakowie a także z kolekcji prywatnych: Zofii Gołubiew, prof. Leszka Wajdy, Krystyny Reinfuss-Janusz.

Wystawę sprowadzono w ramach obchodów Roku 50 - lecia Muzeum Etnograficznego
w Toruniu, z inicjatywy dyrektora Huberta Czachowskiego.
komisariat wystawy - Maria Pokrzywnicka
oprawa plastyczna - Małgorzata Wojnowska-Sobecka

Jak pisze sam Andrzej Wajda, chętnie podjął się on remanentu etnograficznego w swoim Archiwum w poczuciu wdzięczności dla profesora Romana Reinfussa i Muzeum Etnograficznego w Krakowie.

Andrzej Wajda w czasie okupacji pracował jako pomocnik kowalski u swego stryja Wojciecha Wajdy w warsztacie ślusarskim na Salwatorze. Później, podczas studiów w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie wykonywał dla prof. Romana Reinfussa dokumentację rysunkową żelaznych okuć czy skrzyń wiannych. Wnikliwie przyglądał się także rzemiosłu garncarskiemu w Iłży, interesowała go sztuka ludowa - stał się przecież autorem cenionego opracowania tematu ekranów odpustowych i fotograficznych, którego rękopis także znajduje się na wystawie.
Ekspozycja pokazuje też pewne wątki dotyczące rodziny Andrzeja Wajdy, np. portret dziadka Kazimierza Wajdy czy dokument dotyczący spraw matki.
Licznie prezentowane są odręczne zapiski reżysera dokumentujące pracę filmową, fotosy, albumy oraz rysunki Andrzeja Wajdy i Krystyny Zachwatowicz do filmu Wesele. Jest też replika ekranu fotograficznego z filmu „Pokolenie”, gdzie każdy może zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie.
W trakcie zwiedzania wystawy można także obejrzeć dwa filmy dokumentalne w reż. Andrzeja Wajdy: „Ceramika iłżecka” (1951) o ginącym świecie ludowych garncarzy i „Zaproszenie do wnętrza” (1978) o Ludwigu Zimmererze – niemieckim dziennikarzu, znanym kolekcjonerze polskiej sztuki ludowej. Bardzo interesujące są też rysunkowe notatki ze zwiedzanych przez reżysera muzeów.

Wszystkie zgromadzone na wystawie eksponaty: dokumenty, oryginalne wytwory rąk znanych iłżeckich garncarzy, rzeźby ludowych twórców, stroje ludowe spod Krakowa czy rekwizyty ze znaczących wiele w naszej kulturze filmów„Pokolenie” i „Wesele”, pozwalają nam odkryć wątki związane z etnografią w życiorysie i twórczości Andrzeja Wajdy.

Maria Pokrzywnicka